Udruženje građana Kancelarija za kulturnu diplomatiju iz Beograda pokreće četvrto izdanje Festivala božićnog kolača ČESNICA, manifestacije posvećene očuvanju i promociji obrednog hleba kao dela nematerijalnog kulturnog nasleđa. Ovogodišnji festival počinje 1. decembra u Narodnom muzeju Zrenjanin, a trajaće sve do 23. januara 2026. godine, kada će se završiti završnim programom u Gacku. Festival je simbolično otvoren 16. oktobra u Domu Jevrema Grujića povodom Svetskog dana hleba.
Regionalni festival koji raste iz godine u godinu
ČESNICA je prva manifestacija ovog tipa u regionu, koja povezuje institucije kulture i lokalna udruženja žena, sa ciljem očuvanja tradicije pripreme obrednog hleba, kao i razmene znanja i običaja različitih zajednica. Pokrenuta 2022. godine, manifestacija je od lokalnog beogradskog događaja izrasla u regionalni festival koji je do sada okupio preko 90 udruženja iz Srbije i regiona.
U 2025. godini festival će biti organizovan u pet zemalja — Srbiji, Republici Srpskoj (BiH), Severnoj Makedoniji, Mađarskoj i Crnoj Gori — i čak trinaest gradova i opština:
Zrenjanin, Negotin, Kragujevac, Banja Luka, Prijedor, Bijeljina, Bratunac (Kravica), Beograd, Gacko, Herceg Novi, Gračanica, Kumanovo i Sent Andreja.
Saradnja sa institucijama i zajednicama
Festival okuplja veliki broj partnera, među kojima su:
Narodni muzej Zrenjanin, Narodni muzej Šumadije, Muzej Krajine u Negotinu, Muzej Republike Srpske, Galerija „Sreten Stojanović“ Prijedor, Dom kulture Gračanica, Kulturno-sportski centar Gacko, RTS klub, udruženja Svetionik iz Banje Luke, SPONA iz Severne Makedonije, Novska Kredenca iz Herceg Novog, Bogojevljenska noć, Muzej Slatka Kraljevo i drugi.
Stotine učesnica iz lokalnih udruženja žena i nacionalnih zajednica predstaviće svoje običaje vezane za božićni i obredni hleb, otkrivajući bogatstvo i raznovrsnost tradicije regiona.
Raspored festivala ČESNICA 2025
-
Zrenjanin – 1. decembar
-
Negotin – 3. decembar
-
Kumanovo – 4. decembar
-
Sent Andreja (Mađarska) – 6. decembar
-
Kragujevac – 8. decembar
-
Banja Luka – 13. decembar
-
Prijedor – 16. decembar
-
Herceg Novi – 21. decembar
-
Gračanica – 24. decembar
-
Beograd – 29. decembar
-
Kravica (Bratunac) – 13. januar 2026.
-
Bijeljina – 15. januar 2026.
-
Gacko – 23. januar 2026.
Festival božićnog kolača ČESNICA je autorski projekat dr Gordane Bekčić, direktorke Kancelarije za kulturnu diplomatiju. Naziv, žig i koncept manifestacije zvanično su zaštićeni u Zavodu za intelektualnu svojinu Republike Srbije.
