Film „Djeca Kozare“ režisera Lordana Zafranovića, koji govori o Jasenovcu i stradanju srpskog naroda u doba ustaške Nezavisne Države Hrvatske (NDH), posle tri neuspela pokušaja konačno je dobio finansijsku podršku Filmskog centra Srbije od 30 miliona dinara (255.455 evra).
Portal iskra.co prenosi pozivajući se na saznanja “Večetnjih novosti“ da je Zafranovićev film prošao posle tri pokušaja na konkursima Filmskog centra Srbije u kategoriji sufinansiranje proizvodnje domaćih dugometražnih igranih filmova sa nacionalnom temom. Film će biti sniman po scenariju Arsena Diklića, a govori o stradanju srpske dece 1942. godine u NDH, tokom Drugog svetskog rata.
Zafranović je ranije rekao da se za ovaj film pripremao 30 godina, da je u pitanju izuzetan scenario, najbolji koji je imao u rukama, te da je reč o čišćenju Kozare i izbegličkim kolonama koje su završavale u Jasenovcu u dečjim logorima.
On je istakao neophodnost da se krikom obrati ovoj sredini i čovečanstvu koje je zaboravilo šta je doneo Drugi svjetski rat, na kakvu mržnju je pobudio i kakve zločine je počinio. “Istorijski, ‘Djeca Kozare’ su priča o stradanju bez presedana. Zločini u Drugom svetskom ratu su tema koju stalno provlačim kroz svoje filmove. Tako će biti i ovog puta. To je tragična priča celog kozaračkog naroda i ovo je jedan od mojih filmova kojim bih želio da ponovo upozorim na to zlo, i to preko dece”, rekao je svojevremeno Zafranović.
Poslednji put u Srbiji Zafranović je snimao u Somboru sredinom 2018. godine kratki film „Porajmos 101“ po istoimenom romanu Dušana Savića, koji još nije premijerno prikazan. Lordan Zafranović je filmski reditelj uz čije filmove su odrastale generacije bivše SFR Jugoslavije. Autor je kultnih filmova „Okupacija u 26 slika“ ili „Pad Italije“ iz opusa od stotinu i nešto naslova.
Diplomirao je književnost i likovnu umetnost na Pedagoškoj akademiji u Splitu, a zatim diplomirao film i režiju u Pragu, na FAMU (jedan iz grupe jugoslovenskih režisera poznatih po nazivu „Praška škola“). Njegovi najbolji filmovi su prožeti snažnom osudom nacionalizma, ratnih zločina i genocida u Drugom svetskom ratu.
Kao mlad je sa filmskom ekipom u vreme Jugoslavije radio na snimanju blizu ustaškog logora Jasenovac, gde se prvi put susreo sa arhivskom filmskom građom, fotografijama, svedočenjima i dokumentima o ustaškim zločinima. U jednočasovnom intervuu koji je 2011. dao za Radio-televiziju Republike Srpske, izjavio je da je ovaj susret sa ustaškim zločinima u Jasenovcu na njega ostavio „strahovit utisak“, što je obeležilo njegovu karijeru i navelo ga da snimi „Okupaciju u 26 slika“, „Krv i pepeo Jasenovca“ (1983), „Pad Italije“, „Večernja zvona“…
Snimao je suđenje ustaši Andriji Artukoviću 1986, što ga je u vreme dolaska HDZ na vlast dovelo u sukob sa Franjom Tuđmanom. U intervjuu za RTRS 2011. je izjavio da se 1989. i 1990. vratio veliki broj ustaša u Jugoslaviju, te da je došlo do masovne smene zaposlenih u tadašnjoj Radio-televiziji Zagreb, što ga je onemogućilo da završi film o suđenju Artukoviću.
Sa Franjom Tuđmanom je došao u sukob 1989. i 1990. oko broja žrtava u ustaškom logoru Jasenovac. Zafranović je tom prilikom Tuđmana nazvao „istoričarem amaterom“. Pošto je 1991. strahovao da će njegov film biti uništen, uzeo je negativ filma o suđenju Andriji Artukoviću i uz pomoć prijatelja otišao u Sloveniju, a odatle u Beč pa Klagenfurt, zatim u Pariz, da bi se ponovo vratio u Beč i Prag gdje je završio film. Prema njegovim rečima, zbog filma o suđenju Andriji Artukoviću je na njega „pokrenut lov“ i „poziv na likvidaciju“ u javnim medijima Hrvatske. Zbog dokumentarnog filma „Krv i pepeo Jasenovca“ Franjo Tuđman ga je proglasio „neprijateljem hrvatskog naroda“.
