U petak, 26. decembra 2025. godine, u Zavičajnom muzeju Zemun biće otvorena izložba „Predstava žene u okviru mitoloških narativa u slikarstvu Paje Jovanovića“, koja donosi dela iz kolekcije Muzeja grada Beograda. Kustos izložbe je Predrag Đidić, viši kustos Muzej grada Beograda.
Na izložbi će biti predstavljene tri slike Paje Jovanovića – „Parisov sud“, „Dijana“ i „Ženski akt II (Afrodita)”, koje se čuvaju u okviru umetnikovog Legata u Muzeju grada Beograda. Reč je o delima koja pripadaju retkom mitološkom ciklusu u opusu ovog istaknutog predstavnika akademskog realizma.
Kako ističe kustoski tekst, u slikarstvu Paja Jovanović prikazi ženskih mitoloških likova nisu česti. Upravo zato ovaj mali ciklus iz prvih decenija 20. veka predstavlja značajan iskorak ka secesionističko-simbolističkoj poetici, uvodeći mogućnost ambivalentnog tumačenja ženskog tela, mita i alegorije. Jovanović se u ovim radovima bavi likovima Dijane, Afrodite i Meduze, kao i motivima vilinskog sveta.
Posebnu ulogu u nastanku ovih dela ima umetnikova supruga i muza Hermina – Muni Dauber (1892–1972), koja je poslužila kao model za mitološke figure. Jovanović ju je upoznao u Beču 1905. godine, najpre kao model, a potom su se venčali 1917. u Budimpešti. Njen lik pojavljuje se u različitim kompozicionim kontekstima – od portreta i aktova do alegorijskih prikaza boginja.
Značajan deo dela sa likom Hermine – Muni Dauber dospeo je u Legat Paje Jovanovića kao testamentarni poklon Muzeju grada Beograda, čime je ispoštovana umetnikova želja da ova dela budu trajni deo njegove zaostavštine.
Izložba u Zemunskom muzeju pruža priliku za novo čitanje ženskog lika u mitološkom i simboličkom ključu, ali i za sagledavanje manje poznatog, introspektivnijeg sloja u stvaralaštvu Paje Jovanovića.
