Preševska dolina — Tokom prolećnog terenskog istraživanja u okviru izrade prvog nacionalnog atlasa ptica gnezdarica, ornitolozi Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije zabeležili su izuzetno važan ornitološki nalaz: prvo potvrđeno prisustvo voljića maslinara (Hippolais olivetorum) u Srbiji.
Nalaz je dokumentovan južno od Preševa, na pašnjaku obraslom grmljem, u okviru Međunarodno značajnog područja za ptice (IBA) „Preševska dolina–Rujen“, koje je deo ekološke mreže Republike Srbije. Pticu su uočili i fotografisali ornitolozi Slobodan Marković i Nikola Nedeljković, dugogodišnji saradnici Društva.
Prema dostupnim podacima, ovo je prvi put da je voljić maslinar potvrđen na teritoriji Srbije, i to u regionu koji predstavlja najjužniji dom za brojne mediteranske vrste ptica u zemlji. Stručnjaci već godinama prate širenje areala mnogih mediteranskih ptica usled klimatskih promena i promena karaktera staništa, pa je ovaj nalaz bio očekivan, ali i izuzetno značajan.
Voljić maslinar je mala ptica pevačica, koja se gnezdi u jugoistočnoj Evropi i na Bliskom istoku, a zimu provodi u istočnoj i južnoj Africi – od Kenije do Južne Afrike. Za razmnožavanje bira voćnjake, maslinjake, otvorene hrastove šume, kao i makiju i brdske pašnjake. Gnezdi se u maju i junu, polažući 3 do 4 jaja, dok se hrani beskičmenjacima i insektima, a leti i voćem, naročito smokvama.
Preševska dolina dom je brojnim retkim vrstama, među kojima su: velika ševa, modrokos, istočna sredozemna beloguza, grmuša crvenovoljka, istočna velika grmuša, sredozemna crnoglava grmuša, brgljez lončar, dugorepi svračak i vrabac kamenjarac — čineći ovaj region ključnim za očuvanje ornitološke raznolikosti Srbije.
