Društvo za zaštitu i proučavanje ptica Srbije (DZPPS) obeležilo je četiri mladunca orla krstaša (Aquila heliaca), jedne od najugroženijih i strogo zaštićenih vrsta ptica u Srbiji. Mladi orlovi dobili su metalne i plastične prstenove, kao i satelitske odašiljače koji će omogućiti stručnjacima da prate njihovo kretanje nakon prvog leta.
Ovogodišnji mladunci nose imena Jelena, Princ, Mišel i Atila, a svako od njih ima posebnu simboliku.
Kako izgleda obeležavanje mladunaca orla krstaša?
Pošto orlovi krstaši gnezda prave na visokim i masivnim stablima, obeležavanje nije moguće bez pomoći profesionalnih penjača. Tim iz Novog Sada, predvođen Vladom Raškovićem, pažljivo spušta mladunce iz gnezda kako bi ih stručnjaci pregledali.
Na zemlji ih dočekuju ornitolozi koji mere telesnu masu, određuju pol i starost, proveravaju zdravstveno stanje, postavljaju prstenove i lagane satelitske uređaje za praćenje. Nakon završetka postupka mladunci se vraćaju u gnezda, iz kojih će poleteti tokom naredne dve nedelje.
Ko su Jelena, Princ, Mišel i Atila?
Ove godine obeležena su četiri mladunca.
U opštini Sečanj obeleženi su mužjaci Mišel i Atila, dok su u opštini Žitište obeleženi mužjak Princ i jedina ženka Jelena.
Imena nisu slučajno odabrana.
- Mišel je ime dobio po dr Mišelu Savanu iz Libana, koji je spasio prošlogodišnjeg mladunca Feliksa od krijumčara.
- Atila nosi ime u čast dr Atile Agoštona, veterinara, ornitologa i dugogodišnjeg člana DZPPS-a.
- Jelenu je imenovao penjač Vlada Rašković, koji godinama učestvuje u akcijama obeležavanja.
- Princ je dobio ime po kompaniji Prince Aviation, koja je finansijski podržala ovogodišnje aktivnosti monitoringa.
Zašto je satelitsko praćenje važno?
DZPPS mladunce orla krstaša obeležava na ovaj način od 2021. godine.
Pomoću telemetrije stručnjaci danas prate i ranije obeležene jedinke – Mimu, Ivanku, Radenka, Jocu i Dudu.
Satelitski uređaji omogućavaju praćenje migracija, otkrivanje novih gnezdećih teritorija, ali i brzo reagovanje ukoliko ptice stradaju ili dospeju u opasnost.
Upravo zahvaljujući telemetriji utvrđena je sudbina poznatog mladunca Feliksa, koji je odlutao do Sirije, gde je postao žrtva krijumčara divljih ptica, ali je nakon međunarodne akcije spašen i vraćen u Srbiju.
Najuspešnija sezona od početka zaštite vrste
Ovogodišnja sezona predstavlja najbolji rezultat od početka aktivne zaštite orla krstaša u Srbiji.
Tokom 2026. godine praćeno je 29 teritorijalnih parova, od kojih je 27 započelo gnežđenje. Uspešno se gnezdilo 16 parova, a zabeleženo je 25 mladunaca, koji bi trebalo da polete do sredine jula.
Za poređenje, prošle godine registrovano je 19 parova i 14 mladunaca, što potvrđuje da populacija ove kritično ugrožene vrste nastavlja da raste zahvaljujući dugogodišnjem radu stručnjaka i brojnim merama zaštite.
